İnsult (beyin qan dövranının kəskin pozulması) sonrası reabilitasiya xəstənin itirilmiş funksiyalarını bərpa etmək və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün çox vacibdir.
Ənənəvi reabilitasiya metodları çox dəyərlidir, lakin bəzən bərpa prosesi ləngiyə bilər və ya xəstələr müəyyən bir “plato” mərhələsinə çataraq irəliləyişi dayandıra bilərlər. Məhz bu nöqtədə rPMS terapiyası kimi müasir texnologiyalar dövriyyəyə girir.
rPMS (Repetitive Peripheral Magnetic Stimulation), yəni Təkrarlanan Periferik Maqnit Stimulyasiyası, insultdan sonra hərəkət qabiliyyətini itirmiş ətraflara (qol və ya ayaqlara) hədəflənmiş, güclü, lakin ağrısız maqnit impulsları göndərən qeyri-invaziv bir müalicə metodudur.
Bu terapiya, beyni hədəfləyən TMS (Transkranial Maqnit Stimulyasiyası) ilə səhv salınmamalıdır. rPMS birbaşa periferik sinir sisteminə, yəni zədələnmiş qol və ya ayaqdakı sinir və əzələlərə təsir göstərir.
İnsultdan sonra beyinlə əzələlər arasındakı əlaqə zədələnir. Beyin “əmr” göndərsə də, bu əmr ya çox zəif çatır, ya da heç çatmır. Eyni zamanda, əzələlərdən beyinə gedən “geri bildirim” siqnalları da pozulur.
rPMS bu pozulmuş əlaqəni bərpa etməyə kömək edir:
Sinirləri “Oyadır”: Güclü maqnit impulsları, insultdan sonra “yatmış” və ya zəifləmiş periferik sinirləri birbaşa stimullaşdırır.
Əzələləri Aktivləşdirir: Bu stimulyasiya, xəstənin aktiv şəkildə hərəkət etdirə bilmədiyi əzələlərin məcburi, lakin idarəolunan şəkildə yığılmasına səbəb olur.
Beyinə Güclü Siqnal Göndərir (Neyroplastiklik): Əzələdən gələn bu güclü “Mən buradayam, işləyirəm!” siqnalı, onurğa beyni vasitəsilə beyinə çatır. Bu, beynin zədələnmiş bölgəsinin yenidən “xəritələnməsinə” (neyroplastiklik) kömək edir. Beyin, bu əzələləri idarə etmək üçün yeni yollar axtarmağa və yaratmağa başlayır.
Spastikliyi Azaldır: İnsultdan sonra çox rast gəlinən əzələ sərtliyini (spastiklik) azaltmağa kömək edir, bu da hərəkət diapazonunu artırır.
Qeyri-invaziv və Ağrısızdır: Heç bir cərrahi müdaxilə, iynə və ya anesteziya tələb etmir. Prosedur zamanı xəstə sadəcə yüngül bir toxunuş və ya əzələ yığılması hiss edir.
Hədəfli Müalicə: Zədələnmənin ən çox olduğu spesifik əzələ qruplarına (məsələn, əl, bilək, ayaq biləyi) fokuslana bilir.
Kombinə Edilə Bilir: rPMS ən yaxşı nəticəni ənənəvi fizioterapiya və erqoterapiya ilə birlikdə tətbiq edildikdə göstərir. Terapiyadan dərhal sonra əzələlər və sinirlər daha “həssas” olduğu üçün fizioterapiya hərəkətləri daha təsirli olur.
Təhlükəsizdir: Düzgün tətbiq edildikdə, əks təsirləri minimaldır (məsələn, tətbiq yerində müvəqqəti qızartı və ya yüngül əzələ ağrısı).
Bu terapiya, insultdan sonra qol və ya ayaqlarında zəiflik (hemiparez) və ya iflic (hemiplegiya), həmçinin spastiklik yaşayan xəstələr üçün nəzərdə tutulub.
Müalicənin uyğun olub olmadığına insultun mərhələsi (kəskin, subakut, xroniki) və xəstənin ümumi vəziyyəti nəzərə alınaraq reabilitasiya həkimi və ya nevroloq qərar verir.
Vacib Qeyd: Bu məqalə məlumatlandırma məqsədi daşıyır və tibbi məsləhəti əvəz etmir. Depressiya əlamətləri yaşayırsınızsa, mütləq bir həkim mütəxəssis ilə məsləhətləşin.